Tình yêu là đề tài không thể thiếu trong văn học, những nhà văn đã sử dụng đề tài đó để đưa vào tác phẩm của mình như Xuân Quỳnh – nhà thơ khi yêu luôn rạo rực, yêu nồng cháy, hết mình vì tình yêu mà khao khát tình yêu trọn vẹn. Trong bài viết này Toptailieu sẽ chia sẻ đến bạn đọc cách cảm nhận vẻ đẹp tâm hồn người phụ nữ trong bài Sóng học sinh giỏi hay và chính xác nhất.

1. Dàn ý cảm nhận vẻ đẹp tâm hồn người phụ nữ trong bài Sóng học sinh giỏi

Mở bài

– Nhà thơ Xuân Quỳnh là một trong những nhà thơ nữ hiếm hoi và có tài năng nghệ thuật nổi bật trong văn học Việt Nam. Với tâm hồn nhạy cảm, sâu sắc, với một tình yêu nồng cháy, với bà yêu phải hết mình, khao khát tình yêu nồng cháy thủy chung.

– Bài thơ Sóng được sáng tác chính là để nói đến tình yêu đôi lứa, ước muốn tình yêu của tuổi trẻ luôn nhẹ nhàng như những cơn sóng rồi lại có những cung bậc khác nhau trong tình yêu.

Thân bài

– Xuân Quỳnh đã xây dựng hình tượng sóng để nói về nhân vật em dạt dào, dịu êm cũng giống như nhân vật trữ tình em với tình yêu lúc nhẹ nhàng, lúc nồng cháy thể hiện vẻ đẹp của tình yêu đôi lứa và lòng chung thủy của “em”.

– Khát quát vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ khi yêu

+ Xuân Quỳnh đã đưa ra những vẻ đẹp của tình yêu, trái tim khát khao yêu của tuổi trẻ vĩnh hằng mãi mãi

+ Những cung bậc tình yêu, nhẹ nhàng, đằm thắm, dữ dội nồng cháy, một nỗi nhớ tha thiết nói những bí ẩn của tình yêu.

+ Một tâm hồn luôn hướng tới tình yêu son sắt, thủy chung và ước mong có tình yêu trọn vẹn

– Kết luận: Nhà thơ đã khắc họa vẻ đẹp nổi bật của bài thơ qua hình tượng sóng tác giả nói về nhân vật trữ tình em với tình yêu nồng nhiệt, hết mình vì tình yêu. Từ đó cũng thấy được trong tình yêu người phụ nữ luôn hết mình và điều đó cũng nói đến vẻ đẹp người phụ nữ Việt Nam hiện đại.

Kết bài

– Những vẻ đẹp của tình yêu đã được nhà thơ đưa vào trong các tác phẩm đã để lại cho độc giả những ấn tượng sâu sắc.

– Nêu giá trị tư tưởng của tác phẩm và tài năng nghệ sĩ của tác phẩm Sóng.

Cảm nhận vẻ đẹp tâm hồn người phụ nữ trong bài Sóng học sinh giỏi

2. Bài văn cảm nhận vẻ đẹp tâm hồn người phụ nữ trong bài Sóng học sinh giỏi

Voltaire từng nói: “Thơ là âm nhạc của tâm hồn, nhất là những tâm hồn cao cả, đa cảm.” Với đặc trưng này của thơ, ta đã tìm thấy ở “Sóng” và Xuân Quỳnh những điều thầm kín nhất trong tâm hồn của người phụ nữ. Đó là thứ cảm xúc mãnh liệt, một khát khao cháy bỏng vốn luôn hiện hữu trong trái tim của người phụ nữ khi yêu.

Xuân Quỳnh là người phụ nữ tài sắc vẹn toàn. Thi sĩ sở hữu đôi mắt biết nói và giới nghệ sĩ vẫn luôn đắm đuối đôi mắt ấy mà kể rằng: đó là đôi mắt “biết nói biết cười”. Thế nhưng số phận đã trao cho chị thật nhiều éo le, trớ trêu, cay đắng. Tuy vậy, bạn đọc vẫn bắt gặp một tâm hồn hết sức đôn hậu, giàu yêu thương, một nữ thi sĩ tài năng, hết mình cho thơ ca, cuộc sống. Bài thơ “Sóng” được sáng tác năm 1967 là một tác phẩm đặc sắc của thi sĩ. “Sóng” được in trong tập “Hoa dọc chiến hào”, được ví như một bông hoa lạ mà Xuân Quỳnh hái được khi đi dọc chiến hào đất nước.

“Sóng” là tiếng nói bày tỏ nỗi lòng, sự khao khát tình yêu vừa hồn nhiên tươi tắn, vừa chân thành đằm thắm của một trái tim yêu. Đó là vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ khi yêu. Trong bài thơ “Sóng” ta bắt gặp 2 hình tượng đặc sắc: Sóng và em. Sóng chính là sự “ẩn thân” cho cái tôi của em, để rồi có lúc phân đôi để soi chiếu sự tương đồng, khi lại hòa nhập vào nhau cộng hưởng, bổ sung lẫn nhau. Phải chăng trái tim người phụ nữ chính là những con sóng đang lao xao ngoài biển khơi kia? Cảm xúc người phụ nữ trong tình yêu cũng vậy, cũng chất chứa bao nhiêu trạng thái khác nhau.

Vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ khi yêu là sự hòa hợp của những cung bậc trạng thái đối lập:

“Dữ dội và dịu êm

Ồn ào và lặng lẽ”

Mở đầu bài thơ, thi sĩ đã sử dụng tự nhiên các cụm tính từ đối lập: dữ dội và dịu êm, ồn ào với lặng lẽ. Những trạng thái đối lập này đã dẫn người đọc lạc vào thế giới đại dương bao la với những con sóng biển đang nối tiếp nhau xô bờ. Khi trời nổi gió và bão táp, sóng cuồn cuộn dâng trào với biên độ dao động mạnh mẽ. Khi trời yên biển lặng, sóng trở lại nét đẹp hiền hòa vốn có “dịu êm”, “lặng lẽ”. sóng ở đây không đơn thuần là sóng của thiên nhiên mà ở đây chính là sóng trong lòng của người phụ nữ. Mượn sóng, thi sĩ muốn bộc bạch nỗi lòng của mình. Dường như khi yêu, con người cũng rung lên những cảm xúc đối lập trái ngược như vậy. Có lúc bừng lên dữ dội vì ghen, vì nhớ. Có lúc cảm xúc nhẹ nhàng, đằm thắm, ngọt ngào. Xuân Quỳnh đã thú nhận một cách duyên dáng, ý nhị về cảm xúc hỗn loạn của trái tim khó hiểu của người phụ nữ. Nhà phê bình văn học Lưu Khánh Thơ từng nhận xét về thơ Xuân Quỳnh: “Đọc thơ Xuân Quỳnh, người ta không có cảm giác như tác giả cố ý làm thơ, mà thơ chị tự nhiên, nhẹ nhàng; là tiếng nói chân thật từ trong tâm hồn chứ không cố gắng gượng ép bản thân phải sáng tác về những triết lý khô khan”. Quả thật, khi ta chiêm nghiệm những trạng thái đối cực của sóng hay những cung bậc cảm xúc khác nhau của người phụ nữ, tuy trái ngược song lại vô cùng hòa hợp, cân xứng. Từ đó cũng thể hiện được sự phong phú trong tâm hồn cùng khát khao cháy bỏng trong tình yêu của người phụ nữ. Bên cạnh đó, với việc đặt các trạng thái mạnh (dữ dội, ồn ào) ở đầu câu và nhẹ (dịu êm, lặng lẽ) ở vế sau, thi sĩ như muốn khẳng định: dù người phụ nữ có phức tạp đến đâu thì mong ước lớn nhất của họ vẫn luôn là gặp được bờ vai vững chắc, tạo cho họ cảm giác an toàn, bình yên nhất.

2 câu thơ tiếp theo, Xuân Quỳnh đã mượn hành trình vươn ra biển lớn của sóng để thể hiện một quan điểm mới mẻ trong tình yêu.

“Sông không hiểu nổi mình

Sóng tìm ra tận bể”

Sông là không gian, môi trường sống của sóng. Sông chật hẹp còn bể hay là biển là không gian rộng lớn. Sóng nhận thấy bản thân bị bó hẹp trong sông, sóng muốn được thách thức, thỏa sức vẫy vùng nơi đại dương bao la kia. Và với người phụ nữ khi yêu, họ mang trong mình một trái tim rực lửa, không chịu sự gò bó. Người phụ nữ muốn bứt phá, vượt tan rào cản để khẳng định giá trị của bản thân mình. Nghệ thuật nhân hóa được sử dụng tài tình: “sông không hiểu nổi mình”, “sóng tìm ra tận bể”. nếu sông không hiểu được bản thân mình như thế nào thì sóng sẽ không chờ đợi, chủ động tìm ra biển lớn. Cũng như người phụ nữ khi yêu, họ sẵn sàng từ bỏ tất cả những điều nhỏ nhen, ích kỷ để tìm tới tình yêu lớn lao. Qua đó ta thấy được quan điểm mới mẻ, độc đáo của Xuân Quỳnh về tình yêu. Người con gái đã chủ động, táo bạo, bộc trực thể hiện nỗi lòng của  mình. Khác với người phụ thời kì phong kiến, họ bị những dây xích của xã hội kìm kẹp, không có quyền lựa chọn:

“Thân em như tấm lụa đào

Phất phơ giữa chợ biết về tay ai?”

(Ca dao)

Có thể thấy, khổ thơ đầu để thể hiện thành công được khát khao mãnh liệt của người phụ nữ khi yêu.

Sau hành trình đi tìm giá trị tình yêu đích thực, trái tim người phụ nữ bắt đầu lắng đọng, bồi hồi trước quy luật tự nhiên của sóng:

“Ôi con sóng ngày xưa

Và ngày sau vẫn thế

Nỗi khát vọng tình yêu

Bồi hồi trong ngực trẻ”

Từ “ôi” cảm thán thể hiện sự ngạc nhiên, cảm thán xốn xang của thi sĩ trước sóng biển. Dù ngày trước hay ngày sau, hay ngàn năm sau thì sóng vẫn hướng về bờ với nỗi nhớ thương dạt dào, trìu mến. Cũng như tình yêu vẫn luôn tồn tại trong cả thì quá khứ, hiện tại và tương lai. Đặc biệt, khát vọng tình yêu luôn rạo rực trong trái tim mỗi người, đặc biệt là tuổi trẻ. Sở dĩ tuổi trẻ bồi hồi bởi vì tuổi trẻ là tuổi của tình yêu nồng cháy, tình yêu khiến cho con người xao xuyến, làm cho thanh xuân của họ trở nên ngọt ngào, đáng nhớ.

Xuân Quỳnh đứng trước những con sóng miên man với tất cả sự say mê dâng hiến, chị ngập ngừng mà lặng lẽ chiêm nghiệm sự kì diệu của tình yêu. Độc khổ thơ, ta không chỉ thấy nhịp vỗ của sóng mà còn thấy luôn cả tiếng nấc thổn thức trong trái tim bé bỏng này.

Dòng cảm xúc của nhà thơ được tiếp tục với suy nghĩ về nguồn gốc bí ẩn của tình yêu mà không thể lí giải một cách tường tận

“Trước muôn trùng sóng bể

Em nghĩ về anh, em

Em nghĩ về biển lớn

Từ nơi nào sóng lên”

Đến khổ thơ này, em đã tách mình ra khỏi sóng, để hạ lời thì thầm hai tiếng em – anh. Đứng trước đại dương bao la, trước muôn vàn con sóng đang gối lên nhau chạy xa tít tắp tới đường chân trời, em dành cho bản thân một khoảng lặng. Em nghĩ về anh, về bản thân mình, về tình yêu của hai chúng ta. Cảm giác bé nhỏ trước khoảng không gian bao la là cảm xúc bình thường. Vậy nên

“Đừng ví em là biển

Sâu thẳm và bao la

Thuyền nan em bé nhỏ

Không xa được bến bờ”

Đối diện với biển, em cũng tự đối diện với trái tim của mình. Người phụ nữ đã có những trăn trở, suy tư về nguồn gốc của tình yêu

“Sóng bắt đầu từ gió

Gió bắt đầu từ đâu

Em cũng không biết nữa

Khi nào ta yêu nhau”

Tình yêu là gì luôn là câu hỏi mà biết bao thi sĩ tài hoa tìm kiếm. Mỗi người lại có một định nghĩa, quan điểm khác nhau. Ông hoàng thơ tình xuân diệu cắt nghĩa tình yêu bằng buổi chiều tắt nắng

“Làm sao cắt nghĩa được tình yêu

Có gì đâu một buổi chiều

Nó chiếm hồn ta bằng nắng nhạt

Bằng mây nhè nhẹ gió hiu hiu”

Còn với cô gái trong bài thơ sóng, cô cũng có những lý giải của riêng mình. Trước hết là câu hỏi về nguồn gốc của sóng. Theo khoa học, sóng sinh ra từ gió. Vậy còn gió đến từ đâu. Cô gái suy hoài, nghĩ mãi mà không tìm ra câu trả lời. Để rồi, cô buông nhẹ một cái lắc đầu đáng yêu: em cũng không biết nữa. Và từ đó, cô gửi tới anh một câu hỏi nhẹ nhàng: khi nào ta yêu nhau?  Có thể thấy, thi sĩ đã tự lý giải tình yêu cho bản thân mình một cách độc đáo, riêng biệt và vô cùng nữ tính. Có một quy luật trong tình yêu là chẳng có quy luật nào cả và em sẽ luôn yêu em bằng tất cả tình cảm chân thành của mình. tình yêu là những cảm xúc chủ quan nhất giữa anh và em, nó là bài toán riêng của mỗi người. Ta sẽ chẳng thể nào có được một đáp số đúng nhất, chỉ có sự sự hòa hợp, giao thoa cảm xúc giữa hai trái tim yêu mà thôi.

Tiếp tục hành trình chiêm nghiệm, Xuân Quỳnh đã không thể nào bỏ qua cảm xúc tất yếu của tình yêu – nỗi nhớ.

“Con sóng dưới lòng sâu

Con sóng trên mặt nước

Ôi con sóng nhớ bờ

Ngày đêm không ngủ được

Lòng em nhớ đến anh

Cả trong mơ còn thức”

Tình yêu gắn liền với nỗi nhớ. Làm gì có ai yêu mà không nhớ nhung người mình yêu. Kho tàng ca dao việt nam có nhiều câu bộc bạch về nỗi nhớ

“Nhớ ai bồi hổi bồi hồi

Như đứng đống lửa như ngồi đống than”

Còn những vần thơ Xuân Quỳnh dường như đã chạm tới nơi sâu thẳm nhất của trái tim tình yêu mang theo thông điệp tình tứ, mến thương: sóng nhớ bờ và em nhớ anh.

Điểm đặc biệt của khổ thơ chính là sự mở rộng từ bốn câu lên sáu câu. Phải chăng, cảm xúc của em đến đây đã vỡ òa. Bốn câu thơ không đủ để diễn tả hết được nỗi nhớ, tình cảm mà em dành cho anh. Điệp từ con sóng được điệp lại 2 lần cùng các cụm từ dưới lòng sâu, trên mặt nước đã diễn tả nỗi nhớ ngút ngàn của em. Nỗi nhớ đó bao trùm không gian, choán luôn cả thời gian và khoảng cách.

Bên cạnh đó, khổ thơ còn có sự xuất hiện của 2 hình tượng sóng và em. Nếu như ở các khổ thơ trước, em ẩn mình trong sóng để bộc bạch nỗi lòng thì ở đây, em đã tự tách mình, tự nói lên tiếng lòng của mình. Nỗi nhớ của em không chỉ xuất hiện trong ý thức, tiềm thức mà còn phá vỡ giới hạn về thời gian và không gian

“Lòng em nhớ đến anh

Cả trong mơ còn thức”

Cái thức trong mơ chính là biểu hiện cao nhất của nỗi nhớ, nỗi nhớ bây giờ không chỉ xuất hiện trong ý thức, tiềm thức mà còn xuất hiện trong cả vô thức. Nỗi nhớ mãnh liệt và sâu sắc này cũng từng xuất hiện trong một bài thơ khác của Xuân Quỳnh:

“Những ngày không gặp nhau

Biển bạc đầu thương nhớ

Những ngày không gặp nhau

Lòng thuyền đau rạn vỡ”

Từ nỗi nhớ da diết, triền miên, mạch cảm xúc của nhân vật trữ tình dần chuyển đổi. Đó là khao khát hướng tới sự thủy chung trong tình yêu. Chính tấm lòng thủy chung sẽ dẫn con người đến bến bờ của sự bình yên, hạnh phúc vững bền:

“Dẫu xuôi về phương bắc

Dẫu ngược về phương nam

Nơi nào em cũng nghĩ

Hướng về anh – một phương”

Trong bài thơ, thi sĩ đã sử dụng nhiều cặp từ đối lập. Và không có gì ngạc nhiên khi ở đây, Xuân Quỳnh lại tiếp tục vận dụng tài tình thủ pháp nghệ thuật này. Phạm trù đối lập “dẫu xuôi” >< “dẫu ngược”, “phương Bắc” >< “phương Nam” như nhấn mạnh sâu sắc hơn vào những nghịch lý, éo le trong tình yêu. Có thể thấy, trong tình yêu, hai người yêu nhau phải vượt qua biết bao những khó khăn, trắc trở. Đứng trước sự xa xôi, muôn trùng của vũ trụ bao la, nhưng nơi mà em hướng đến duy nhất vẫn chính là “phương anh”. số từ “một” như một lời khẳng định tấm lòng son sắt, thủy chung một lòng một dạ của người con gái khi yêu. Sóng vượt hành trình xa xăm để tìm về với bở còn em vượt muôn vàn trắc trở để đế bên anh. Tình yêu ấy thật ngọt ngào và nồng nàn xiết bao.

Nếu ở khổ thơ trước em đã tách mình ra để bộc lộ nỗi nhớ anh thì đến đây nhân vật em đã ẩn mình vào trong sóng để thể hiện cảm xúc trong lòng mình:

“Ở ngoài kia đại dương

Trăm nghìn con sóng đó

Con nào chẳng tới bờ

Dù muôn vời cách trở”

Xuân Quỳnh gửi tới chúng ta thông điệp về tình yêu vô cùng tuyệt vời. Hành trình của sóng tìm ra đại dương với nhiều sự khó khăn, thách thức, có khi gặp phải bão giông sóng gió, thế nhưng vượt qua tất cả mọi khó khăn ấy, sóng vẫn sẽ tìm được đến nơi đích thực thuộc về mình. Cũng như hành trình em tìm đến tình yêu đích thực của cuộc đời mình, bỏ qua tất cả những giới hạn nhỏ bé, tầm thường để tới bên anh. Điều này, thật giống với ý trong ca dao xưa:

“Yêu nhau mấy núi cũng trèo

Mấy sông cũng lội, mấy đèo cũng qua”

Khổ thơ cho chúng ta nhận ra qy luật huyền bí, sự vận động kì diệu trong cái đích đến của tình yêu. Chính những gian nan và thach thức, những khoảng cách xa xôi chính là thước đo giá trị của một tình yêu bền vững. Nếu chúng ta đủ tin, tình yêu trong ta đủ lớn thì tất cả những khó khăn ấy sẽ chẳng là gì.

Người phụ nữ mang trong mình tình yêu khát vọng hướng tới sự thủy chung. Thế nhưng, sâu thẳm trong trái tim ấy vẫn tồn tại sự lo lắng, trăn trở đời thường:

“Cuộc đời tuy dài thế

Năm tháng vẫn đi qua

Như biển kia dẫu rộng

Mây vẫn bay về xa”

Thi sĩ tiếp tục sử dụng các cặp phạm trù đối lập với kiểu cấu trúc “tuy” – “vẫn”, “dẫu” – “vẫn” để thể hiện những triết lý về sự vĩnh hằng, trường cửu của vũ trụ bao la rộng lớn; đối lập với sự hữu hạn của thời gian, sự nhỏ bé của con người. “cuộc đời” là qũy thời gian ngắn ngủi của kiếp nhân sinh, “năm tháng” là qũy thời gian vô hạn của đất trời, “biển cả” dẫu là không gian mênh mông nhưng cũng có chân trời giới hạn. Khổ thơ chất chứa bao nỗi lo âu, sự buồn bã. Trước đại dương bao la, em lo sợ trước sự chảy trôi không ngừng của thời gian, lo sợ chừng ấy thời gian là yêu đương không đủ. Cũng như Xuân Quỳnh, xuân diệu cũng bộc bạch sự lo âu của mình qua những vần thơ:

“Lòng tôi rộng, nhưng lượng trời cứ chật

Không cho dài tuổi trẻ của nhân gian

Nói làm chi rằng xuân vẫn tuần hoàn

Nếu tuổi trẻ chẳng hai lần thắm lại”

Người phụ nữ đang yêu trong thơ Xuân Quỳnh rất trân trọng và khao khát tình yêu. Cũng chính vì lễ đó mà thơ chị đầy ắp những lo âu, e ngại. Để rồi chính nữ sĩ từng tâm sự rằng:

“Khắp nẻo dâng đầy hoa cỏ may

Áo em sơ ý cỏ găm đầy

Lời yêu mỏng manh như lời khói

Ai biết tình anh có đổi thay”

Đi qua những năm tháng hồn nhiên vụng về của tuổi trẻ, giờ đây lắng đọng trong thơ Xuân Quỳnh là khát vọng hiến dâng cho tình yêu đích thực:

“Làm sao tan được ra

Thành trăm con sóng nhỏ

Giữa biển lớn tình yêu

Để ngàn năm còn vỗ”

Cái tôi cá nhân mong muốn được hóa thân, được tan ra thành trăm con sóng nhỏ, được hòa mình vào đại dương để vĩnh viễn hát mãi khúc ca ngàn năm. “Biển” ở đây là biển lớn tình yêu, “Sóng” là khát vọng hóa thân cho cái tôi cá nhân, “trăm ngàn” là con số ước lệ chỉ sự vô cùng, vô tận. Nhận thức được sự hữu hạn của đời người, người phụ nữ muốn được tan vào những con sóng để hòa nhập vào biển lớn tình yêu. Khao khát sống trọn vẹn trong tình yêu không chỉ xuất hiện khi chị ở độ tuổi 25 mà sau này khi đã đi qua những giông bão trong cuộc đời thì đó vẫn là những khát khao mà chị mong mỏi:

“Em trở về đúng nghĩa trái tim em

Là máu thịt, đời thường ai chẳng có

Cũng ngừng đập lúc cuộc đời không còn nữa

Nhưng biết yêu anh khi cả chết đi rồi”

Bài thơ có âm điệu khó quên, da diết, dào dạt, triền miên. Đó là sự hòa quyện độc đáo giữa sóng đại dương và sóng lòng. Âm điệu da diết đó đến từ thể thơ năm chữ cùng cách tổ chức, xây dựng ngôn từ, hình ảnh trùng điệp, các cụm từ đối lập được vận dụng khéo léo. Ngôn ngữ giàu cảm xúc, suy tư triết lý. Để rồi, với sự kết hợp thành công giữa nội dung và hình thức, đến hôm nay “Sóng” vẫn là thi phẩm gây xốn xang cho nhiều thế hệ. Sóng không chỉ là biểu tượng cho tâm hồn người phụ nữ khi yêu mà còn ẩn chứa một nguồn sống, nguồn năng lượng bất diệt về tình yêu mà thi sĩ muốn truyền tới thế hệ sau này.

Thi phẩm “Sóng” đã khép lại, song dư âm của những vần thơ vẫn còn vang mãi trong trái tim của bạn đọc. Đó là cảm xúc bình dị của người con gái khi yêu, khao khát yêu và muốn vĩnh viễn hóa tình yêu của mình. Năm tháng trôi đi, chỉ còn tình yêu và nỗi nhớ thương ở lại. Những thanh âm cảm xúc mà “Sóng” để lại mnag tới sức hút vô cùng mạnh mẽ.

———————————-

Trên đây, Toptailieu đã cùng các bạn tìm hiểu cách cảm nhận vẻ đẹp tâm hồn người phụ nữ trong bài Sóng học sinh giỏi. Hi vọng đây là những thông tin bổ ích cho các bạn. Chúc các bạn học tập tốt.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.