Mối quan hệ giữa tất nhiên và ngẫu nhiên? Ý nghĩa phương pháp luận của vấn đề trên đối với hoạt động công tác đảng, công tác chính trị của người cán bộ chính trị quân đội ta?

Mối quan hệ giữa tất nhiên và ngẫu nhiên? Ý nghĩa phương pháp luận của vấn đề trên đối với hoạt động công tác đảng, công tác chính trị của người cán bộ chính trị quân đội ta?

Mối quan hệ giữa tất nhiên và ngẫu nhiên? Ý nghĩa phương pháp luận của vấn đề trên đối với hoạt động công tác đảng, công tác chính trị của người cán bộ chính trị quân đội ta?

Lời giải

Tất nhiên là cái do những nguyên nhân cơ bản, bên trong kết cấu vật chất quyết định và trong những điều kiện nhất định phải xảy ra như thế chứ không thể khác. Ngẫu nhiên là cái không phải do bản thân kết cấu của sự vật, mà do nguyên nhân bên ngoài, do sự ngẫu hợp của nhiều hoàn cảnh bên ngoài quyết định; do đó, nó có thể xuất hiện, có thể không xuất hiện, có thể xuất hiện như thế này, cũng có thể xuất hiện như thế khác.

Chủ nghĩa duy vật biện chứng khẳng định, tất nhiên và ngẫu nhiên đều tồn tại khách quan độc lập với ý thức con người và đều có vị trí nhất định đối với sự phát triển của sự vật. Nếu cái tất nhiên có tác dụng chi phối sự phát .triển của sự vật thì cái ngẫu nhiên có tác dụng, làm cho sự phát triển của sự vật diễn ra nhanh hoặc chậm.

Tất nhiên và ngẫu nhiên luôn tồn tại trong sự thông nhất hữu cơ với nhau. Cái tất nhiên bao giờ cũng vạch đường đi cho mình xuyên qua vô số cái ngẫu nhiên. Cái ngẫu nhiên là hình thức biểu hiện cái tất nhiên, là cái bổ sung cho cái tất nhiên. Ph. Ăngghen nhận xét: sự xuất hiện các nhân vật xuất sắc trong lịch sử là tất nhiên do nhu cầu xã hội phải giải quyết những nhiệm vụ chính muồi của lịch sử tạo nên. Những nhân vật đó là ai lại không phải là cái tất nhiên, vì cái đó không phụ thuộc vào tiến trình chung của lịch sử. Nếu gạt bỏ nhân vật này thì nhân vật khác sẽ xuất hiện, thay thế. Người thay thế này có thể tốt hơn ít hoặc nhiều, nhưng cuối cùng nhất định nó phải xuất hiện. Như vậy, cái tất nhiên là khuynh hướng chung của sự phát triển. Khuynh hướng đó không tồn tại thuần túy, biệt lập, mà được thể hiện dưới hình thức cái ngẫu nhiên. Cái ngẫu nhiên cũng không tồn tại thuần túy mà luôn là hình thức thể hiện của cái tất nhiên.

Ranh giới giữa cái tất nhiên và ngẫu nhiên chỉ có tính chất tương đối vì có thể chuyển hóa cho nhau trong những điều kiện nhất định, tất nhiên biến thành ngẫu nhiên và ngược lại. Sự chuyển hóa đó còn thể hiện ở chỗ, -khi xem xét trong mối quan hệ này, thông qua mặt này thì sự vật, hiện tượng đó là cái ngẫu nhiên, nhưng khi xem xét trong mối quan hệ khác, thông qua mặt khác thì sự vật đó lại là cái tất nhiên.

Xem xét cải tạo sự vật hiện tượng trong lĩnh vực quân sự phải chú ý toàn diện cả cái tất nhiên và cái ngẫu nhiên. Trên cơ sở cái tất nhiên, cái quy luật và căn cứ vào cái tất nhiên, cái quy luật phải chú ý đúng mức đến cái ngẫu nhiên; từ đó nhanh chóng phát hiện, tận dụng kịp thời những cái ngẫu nhiên thuận lợi, chủ động dự kiến và chuẩn bị ứng phó với những cái ngẫu nhiên bất lợi để không bị bất ngờ trong các hoạt động. Lĩnh vực quân sự, theo các nhà lý luận là “vương quốc các yếu tố ngẫu nhiên”. Do vậy đòi hỏi người chính ủy, chính trị viên phải có tư duy khoa học để nắm được cái tất nhiên từ đó tìm ra những hình thức, biện pháp tiến hành công tác đảng, công tác chính trị có hiệu quả; đồng thời, phải sáng tạo, linh hoạt, sẵn sàng xử lý những yếu tố’ ngẫu nhiên trong thực tiễn quân sự nói chung và trong tiến hành công tác tư tưởng, công tác tổ chức nói riêng.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *