Câu trả lời chính xác nhất: “Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh” là câu thơ trong đoạn trích Chị em Thúy Kiều (Truyện Kiều của Nguyễn du). Câu thơ này miêu tả vẻ đẹp của Kiều là phi thường, lộng lẫy, không tạo nên sự hài hòa, êm đềm giữa con người với tự nhiên mà đến mức làm thiên nhiên, tạo hóa phải đố kị, ghen ghét. Cùng Toptailieu Phân tích dụng ý của tác giả trong câu “Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh” trong bài viết dưới đây nhé

1. Vài nét về tác giả Nguyễn Du

Nguyễn Du (1765 – 1820), tên chữ là Tố Như, hiệu là Thanh Hiên.

– Quê: làng Tiên Điền, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh.

– Sinh trưởng trong một gia đình đại quý tộc, nhiều đời làm quan và có truyền thống về văn học. Cha là Nguyễn Nghiễm, đỗ tiến sĩ, từng giữ chức Tể tướng.

– Cuộc đời:

+ Ông sống trong thời đại đau khổ, bế tắc và nhiều biến động.

+ Ông là người có hiểu biết sâu rộng, có vốn sống phong phú, Nguyễn Du đã sống nhiều năm lưu lạc tiếp xúc với nhiều cảnh đời và thân phận con người trong thời đại loạn lạc, dâu bể.

– Sự nghiệp văn học của Nguyễn Du rất phong phú và đồ sộ.

+ Sáng tác bằng chữ Hán: gồm ba tập thơ là Thanh Hiên thi tập, Nam Trung tạp ngâm, Bắc Hành tạp lục.

+ Sáng tác bằng chữ Nôm: Đoạn trường tân thanh (thường gọi là Truyện Kiều), Văn chiêu hồn.

>>> Tham khảo: Tìm hiểu tác phẩm Truyện Kiều của Nguyễn Du

2. Sơ lược về đoạn trích Chị em Thúy Kiều

– Vị trí đoạn trích: Đoạn trích nằm ở phần mở đầu tác phẩm, giới thiệu gia cảnh của Kiều. Khi giới thiệu những người trong gia đình Kiều, tác giả tập trung tả tài sắc của Thúy Vân và Thúy Kiều.

– Bố cục đoạn trích Chị em Thúy Kiều:

+ Phần 1: 4 câu đầu: Giới thiệu vẻ đẹp chung của chị em Thúy Kiều

+ Phần 2: 4 câu còn lại: Vẻ đẹp của Thúy Vân

+ Phần 3: 12 câu tiếp: Miêu tả chân dung Thúy Kiều

– Giá trị nội dung: Đoạn trích đã khắc họa rõ nét chân dung tuyệt mĩ của chị em Thúy Kiều, ca ngợi vẻ đẹp, tài năng và dự cảm về kiếp người tài hoa bạc mệnh của Thúy Kiều, đây là biểu hiện cho cảm hứng nhân văn của Nguyễn Du.

– Giá trị nghệ thuật:

+ Đặc sắc trong nghệ thuật xây dựng nhân vật.

+ Sử dụng thi liệu có tính ước lệ

+ Bút pháp gợi tả chân dung tài tình: Ngoại hình → tính cách → số phận.

+ Kết hợp khéo léo, tài tình ngôn ngữ bình dân và ngôn ngữ bác học.

Phân tích dụng ý của tác giả trong câu "Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh"

3. Phân tích đoạn trích Chị em Thúy Kiều

a) Vẻ đẹp của hai chị em Thúy Kiều (Bốn câu thơ đầu)

– “Tố Nga”: cô gái đẹp.

– “Mai cốt cách, tuyết tinh thần”: hình ảnh ước lệ vẻ đẹp thanh cao, duyên dáng, trong trắng.

– “Mười phân vẹn mười”: khái quát vẻ đẹp chung và vẻ đẹp riêng “mỗi người một vẻ”.

– Bút pháp nghệ thuật ước lệ, gợi tả, so sánh, ẩn dụ để nói lên vẻ đẹp của con người.

– Thành ngữ “Mười phân vẹn mười”: chỉ vẻ đẹp hoàn mĩ.

⇒ Cách giới thiệu ngắn gọn làm nổi bật vẻ đẹp duyên dáng, thanh cao, trong trắng đạt tới độ hoàn mĩ của hai chị em.

b) Vẻ đẹp của Thuý Vân (4 câu tiếp theo)

– Câu thơ mở đầu:

+ Giới thiệu Thuý Vân

+ Khái quát vẻ đẹp của nhân vật.

+ “trang trọng” → vẻ cao sang, quý phái.

– Bút pháp nghệ thuật ước lệ → vẻ đẹp của Vân được so sánh với những thứ cao đẹp nhất: trăng, hoa, mây, tuyết, ngọc.

– Thủ pháp liệt kê: khuôn mặt → nét mày → nụ cười → mái tóc → nước da.

– Nghệ thuật so sánh ẩn dụ; ngôn ngữ thơ chọn lọc, chau chuốt:

+ Khuôn mặt → đầy đặn, phúc hậu, tươi sáng như mặt trăng.

+ Lông mày → sắc nét như con ngài.

+ Miệng cười → tươi thắm như hoa.

+ Giọng nói, phong thái ứng xử → đoan trang.

+ Mái tóc → đen óng ả hơn mây.

+ Làn da → trắng mịn màng hơn tuyết (khuôn trăng… màu da).

→ Chân dung Thuý Vân là chân dung mang tính cách, số phận. Vân đẹp hơn những gì mĩ lệ nhất của thiên nhiên nhưng tạo sự hoà hợp êm đềm với xung quanh: mây thua, tuyết nhường. Thuý Vân hẳn có một tính cách ung dung, điềm đạm, một cuộc đời bình yên không sóng gió.

c) Vẻ đẹp của Thúy Kiều (12 câu tiếp theo)

– Tác giả tả vẻ đẹp Thúy Vân trước để làm nổi bật vẻ đẹp Thúy Kiều:

+ Kiều càng sắc sảo mặn mà: Vẻ đẹp của Thúy Kiều mặn mà về tâm hồn, sắc sảo về trí tuệ.

+ Tác giả sử dụng lối ước lệ tượng trưng: thu thủy, xuân sơn để đặc tả riêng đôi mắt trong sáng, long lanh của Kiều.

Để làm nổi bật vẻ đẹp của Kiều, tác giả sử dụng câu “hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh”

Dụng ý của tác giả trong câu “hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh” là: Vẻ đẹp của Kiều là phi thường, lộng lẫy, không tạo nên sự hài hòa, êm đềm giữa con người với tự nhiên mà đến mức làm thiên nhiên, tạo hóa phải đố kị, ghen ghét: hoa ghen, liễu hờn. Hai động từ ghen và hờn có dụng ý đối chọi với nhan sắc của Thúy Kiều. Mức độ so sánh mạnh, gay gắt hơn so với hai từ thua và nhường. Điều đó chứng tỏ nhan sắc của Kiều đã vượt ra ngoài khuôn khổ ngoài tưởng tượng, ngoài quy luật của tự nhiên, khiến cho tạo hóa phải ganh ghét.

+ Kiều rất mực thông minh và đa tài. Tài của Kiều → lý tưởng theo quan niệm thẩm mĩ phong kiến.

+ Tài đàn → là sở trường, năng khiếu, nghề riêng của Kiều.

+ Giỏi sáng tác nhạc → Cung đàn bạc mệnh → tiếng lòng của một trái tim đa sầu đa cảm.

→ Chân dung Thuý Kiều là bức chân dung mang tính cách và số phận. Vẻ đẹp của Kiều khiến cho tạo hoá phải ghen ghét, các vẻ đẹp khác phải đố kị, tài hoa trí tuệ thiên bẩm, tâm hồn đa sầu, đa cảm khiến Kiều không thể tránh khỏi định mệnh nghiệt ngã, số phận éo le, gian khổ bởi “Chữ tài chữ mệnh khéo là ghét nhau”. “Trời xanh quen thói mà hồng đánh ghen”. Cuộc đời Kiều hẳn là cuộc đời hồng nhan bạc mệnh.

– Nguyễn Du miêu tả Thúy Vân trước rồi miêu tả Thúy Kiều, thủ pháp đòn bẩy này làm nổi bật vẻ đẹp của Thúy Kiều.

– Sử dụng tài tình các tính từ miêu tả vẻ đẹp Vân, Kiều (vẻ đẹp mang số phận): mặn mà, trang trọng, sắc sảo…

– Các biện pháp so sánh, ẩn dụ, nhân hóa, đối xứng, liệt kê, tăng tiến, điển tích điển cố… được sử dụng linh hoạt trong đoạn trích.

→ Bút pháp ước lệ tượng trưng là cách thể hiện con người quen thuộc trong thơ ca trung đại (miêu tả qua những công thức, chuẩn mực có sẵn được quy ước trong nghệ thuật).

—————————–

Trên đây Toptailieu vừa giúp bạn phân tích dụng ý của tác giả trong câu “Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh”. Hy vọng bài viết trên hữu ích cho bạn. Chúc bạn học tốt!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.