Hướng dẫn Soạn Địa 10 CTST Bài 39: Môi trường và tài nguyên thiên nhiên ngắn gọn, đầy đủ bám sát nội dung SGK Địa 10 Chân trời sáng tạo

Câu 1. Dựa vào thông tin trong bài, em hãy trình bày khái niệm, đặc điểm môi trường.

Trả lời: 

– Khái niệm của môi trường: 

Môi trường bao gồm các yếu tố vật chất tự nhiên và nhân tạo, có quan hệ mật thiết với nhau, bao quanh con người, có ảnh hưởng tới đời sống sản xuất, sự tồn tại, phát triển của con người và tự nhiên.

– Đặc điểm của môi trường:

+ Môi trường sống của con người bao gồm: Môi trường tự nhiên, môi trường nhân tạo và môi trường xã hội.

– Môi trường tự nhiên: Đất, nước, khí hậu, sinh vật, sông ngòi, địa hình,… => tồn tại và phát triển theo quy luật tự nhiên nhưng văn chịu tác động của con người.

– Môi trường nhân tạo: Vật chất, kĩ thuật do con người tạo ra và chịu sự chi phối của con người => bị huỷ hoại nếu không có sự chăm sóc của con người.

– Môi trường xã hội: Các quan hệ xã hội trong sản xuất, trong phân phối, trong giao tiếp với các luật lệ, thể chế, quy định, cam kết ở các cấp khác nhau => định hướng hoạt động của con người theo một khuôn khổ nhất định.

– Vai trò của môi trường:

+ Nơi chứa đựng các nguồn tài nguyên cần thiết cho đời sống và sản xuất của con người.

* Ví dụ: Trồng lúa cần có đất nông nghiệp, ngành xây dựng cần vật liệu xây dựng thô như đất, đá và các vật liệu xây dựng qua chế biến như xi măng, sắt, thép…

+ Giúp lưu trữ và cung cấp thông tin cho con người.

* Ví dụ: Cung cấp sự ghi chép và lưu trữ lịch sử trái đất, lịch sử tiến hoá của vật chất và sinh vật, lịch sử xuất hiện và phát triển văn hoá của loài người.

+ Không gian sống và bảo vệ con người, sinh vật khỏi những tác động từ bên ngoài.

* Ví dụ: Tầng Ozon trong khí quyển có nhiệm vụ hấp thụ và phản xạ trở lại các tia cực tím từ năng lượng mặt trời.

+ Chứa đựng các chất phế thải do con người tạo ra trong sinh hoạt và sản xuất.

* Ví dụ: Trong quá trình sinh sống, còn người gần như đảo thải tất cả các chất rác thải, phế thải vào môi trường. Các chất này dưới tác động của ác vi sinh vật sẽ phân hủy, biến đổi theo các quá trình sinh địa hóa rất phức tạp khác nhau. Qua các quá trình biến đổi tự nhiên các chất thải có thể tái sử dụng dưới các dạng thức khác nhau và một phần tạo thành các độc tố gây hại cho môi trường sống.

Câu 2. Dựa vào thông tin trong bài, em hãy trình bày bày khái niệm, đặc điểm, vai trò của tài nguyên thiên nhiên.

Trả lời: 

– Khái niệm tài nguyên thiên nhiên: Là toàn bộ giá trị vật chất có trong tự nhiên mà con người có thể khai thác, chế biến, sử dụng để phục vụ cuộc sống của con người.

– Đặc điểm tài nguyên thiên nhiên:

+ Phân bố không đồng đều trong không gian, phụ thuộc vào cấu tạo địa chất, khí hậu,… của các lãnh thổ.

+ Đại bộ phận các nguồn tài nguyên thiên nhiên có giá trị kinh tế được hình thành qua quá trình phát triển lâu dài của lãnh thổ.

+ Phong phú đa dạng, được phân loại dựa vào thuộc tính tự nhiên, dựa vào công dụng kinh tế và khả năng bị hao kiệt trong quá trình sử dụng của con người.

+ Một số loại không thể khôi phục được, đặc biệt là khoáng sản.

– Vai trò của tài nguyên thiên nhiên:

+ Là một trong những nguồn lực cơ bản để phát triển kinh tế.

+ Thúc đẩy sản xuất phát triển, là cơ sở để phát triển nông nghiệp và công nghiệp,… góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế và cơ cấu lao động.

+ Là yếu tố quan trọng cho phát triển kinh tế ốn định và tích luỹ vốn.

+ Khai thác hợp lí nguồn tài nguyên thiên nhiên có thể cung cấp nguyên, nhiên liệu ổn định cho sản xuất trong nước; góp phần giảm nhẹ ảnh hưởng của khủng hoảng năng lượng và phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu.

+ Tài nguyên thiên nhiên có thể được khai thác để xuất khẩu, tích luỹ vốn thực hiện quá trình công nghiệp hoá, xây dựng cơ sở hạ tầng, cải thiện đời sống dân sinh,…

Câu 3. Em hãy so sánh đặc điểm, vai trò của môi trường và tài nguyên thiên nhiên.

Trả lời: 

Đặc điểm, vai trò của môi trường và tài nguyên thiên nhiên:

Môi trường Tài nguyên thiên nhiên
Khái niệm Môi trường bao gồm các yếu tố vật chất tự nhiên và nhân tạo, có quan hệ mật thiết với nhau, bao quanh con người, có ảnh hưởng tới đời sống sản xuất, sự tồn tại, phát triển của con người và tự nhiên. Là toàn bộ giá trị vật chất có trong tự nhiên mà con người có thể khai thác, chế biến, sử dụng để phục vụ cuộc sống của con người.
Đặc điểm Môi trường tự nhiên: đất, nước, khí hậu, sinh vật, sông ngòi, địa hình,…

Môi trường nhân tạo: vật chất, kĩ thuật do con người tạo ra và chịu sự chi phối của con người

Môi trường xã hội: các quan hệ xã hội trong sản xuất, trong phân phối, trong giao tiếp với các luật lệ, thể chế, quy định, cam kết ở các cấp khác nhau

Phân bố không đồng đều trong không gian, phụ thuộc vào cấu tạo địa chất, khí hậu,… của các lãnh thổ.

Đại bộ phận các nguồn tài nguyên thiên nhiên có giá trị kinh tế được hình thành qua quá trình phát triển lâu dài của lãnh thổ.

Phong phú đa dạng, được phân loại dựa vào thuộc tính tự nhiên, dựa vào công dụng kinh tế và khả năng bị hao kiệt trong quá trình sử dụng của con người.

Một số loại không thể khôi phục được, đặc biệt là khoáng sản.

Vai trò Nơi chứa đựng các nguồn tài nguyên cần thiết cho đời sống và sản xuất của con người.

Giúp lưu trữ và cung cấp thông tin cho con người.

Không gian sống và bảo vệ con người, sinh vật khỏi những tác động từ bên ngoài.

Chứa đựng các chất phế thải do con người tạo ra trong sinh hoạt và sản xuất.

Là một trong những nguồn lực cơ bản để phát triển kinh tế.

Thúc đẩy sản xuất phát triển, là cơ sở để phát triển nông nghiệp và công nghiệp,…

Là yếu tố quan trọng cho phát triển kinh tế ổn định và tích luỹ vốn.

Khai thác hợp lí nguồn tài nguyên thiên nhiên có thể cung cấp nguyên, nhiên liệu ổn định cho sản xuất trong nước

Góp phần giảm nhẹ ảnh hưởng của khủng hoảng năng lượng và phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu.

Tài nguyên thiên nhiên có thể được khai thác để xuất khẩu, tích luỹ vốn thực hiện quá trình công nghiệp hoá, xây dựng cơ sở hạ tầng, cải thiện đời sống dân sinh,…

Câu 4. Lấy ví dụ chứng minh vai trò của tài nguyên thiên nhiên đối với sự phát triển của xã hội loài người.

Trả lời: 

– Vai trò của tài nguyên thiên nhiên đối với sự phát triển của xã hội loài người:

+ Là nguồn lực cơ bản để phát triển kinh tế – xã hội. Không có tài nguyên thiên nhiên thì không thể có hoạt động sản xuất và xã hội loài người không thể tồn tại và phát triển. Là cơ sở để phát triển nông nghiệp, công nghiệp, góp phần chuyển dịch cơ cầu kinh tế…

* Ví dụ: Tại một vùng mọi thứ xuất hiện làm ra thiên nhiên nhưng khi phải chịu mọi thiên tai, bão lụt thì rất nhiều sự sống tại vùng đó bị tiêu hủy, tàn phá nặng nề, đó là kết thúc của sự sống. Con người khai thác các loại khoáng sản, hải sản lâm sản,…phục vụ nhu cầu sinh hoạt của con người.

+ Là tiền đề quan trọng cho tích luỹ, tăng trưởng và phát triển kinh tế — xã hội.

* Ví dụ: Thiên nhiên cung cấp cho con người lượng tài nguyên lớn như nguồn nước, khoáng sản…

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.