Hướng dẫn soạn Sinh học 10 KNTT Bài 3: Các cấp độ tổ chức của thế giới sống bám sát nội dung sách giáo khoa Sinh học 10 KNTT mới nhất

1. Nêu khái niệm cấp độ tổ chức sống? Quan sát hình 3.1, hãy cho biết những cấp độ tổ chức nào có đầy đủ các đặc điểm của sự sống.

Trả lời:

a. Nêu khái niệm cấp độ tổ chức sống:

Cấp độ tổ chức sống là cấp độ tổ chức có biểu hiện đầy đủ chức năng của sự sống như sinh trưởng, phát triển, sinh sản, cảm ứng, chuyển hóa vật chất và năng lượng,…

b. Quan sát hình 3.1, hãy cho biết những cấp độ tổ chức nào có đầy đủ các đặc điểm của sự sống.

  Các cấp độ cơ bản của tổ chức sống bao gồm:

 Tế bào -> Cơ thể -> Quần thể -> Quần xã – Hệ sinh thái

2. Giải thích mối quan hệ giữa các cấp độ tổ chức sống
Trả lời:

* Mối quan hệ hữu cơ giữa các cấp độ tổ chức dựa trên các hoạt động sống ở cấp độ tế bào.

Ví dụ:

– Các cá thể tương tác với các cá thể khác và với môi trường vật lí dựa trên cơ sở các hoạt động truyền tin ở cấp độ tế bào.

– Các cấp độ tổ chức sống còn liên hệ với nhau bởi quá trình chuyển hóa vật chất và năng lượng trong thế giới sống.

– Nguồn năng lượng cung cấp cho thế giới sống chủ yếu đến từ mặt trời và được truyền từ cấp độ tổ chức này sang cấp độ tổ chức khác của thế giới sống cùng với sự chuyển hóa của vật chất.

3. Nêu đặc điểm chung của các cấp độ tổ chức sống. Tại sao nói các cấp độ tổ chức sống là những hệ mở, tự điều chỉnh? Phân tích đặc điểm cho thấy cơ thể người là một hệ mở, tự điều chỉnh? Thế giới sống liên tục tiến hoá dựa trên cơ sở nào?

Trả lời:

a. Nêu đặc điểm chung của các cấp độ tổ chức sống. Tại sao nói các cấp độ tổ chức sống là những hệ mở, tự điều chỉnh?

– Đặc điểm chung của các cấp độ tổ chức sống:

+ Thế giới sống được tổ chức theo nguyên tắc thứ bậc.

+ Các cấp độ tổ chức sống là những hệ mở và tự điều chỉnh.

+ Thế giới sống liên tục tiến hoá.

– Ta nói các cấp độ tổ chức sống là những hệ mở, tự điều chỉnh vì:

+ Các cấp độ tổ chức sống đều là những hệ thống mở vì không ngừng trao đổi vật chất và năng lượng với môi trường.

Ví dụ: Tế bào chỉ tồn tại, lớn lên và phân chia khi thường xuyên thu nhận các chất hóa học từ bên ngoài, biến đổi chúng tạo thành các chất sống, đồng thời loại bỏ các chất thải ra khỏi cơ thể.

Cơ thể được cấu tạo nên từ một hay nhiều tế bào, cơ thể cũng không ngừng trao đổi khí, trao đổi nước, lấy thức ăn và thải chất thải ra ngoài môi trường trong quá trình sống.

– Các hệ thống sống có khả năng tự điều chỉnh duy trì ổn định các thông số trong hệ thống không phụ thuộc vào sự thay đổi của môi trường.

– Sự duy trì ổn định môi trường nội môi được gọi là sự cân bằng nội môi.

Ví dụ:

Cơ thể con người có có các cơ chế duy trì thân nhiệt, pH, đường huyết, nồng độ các ion quan trọng,… ở mức tương đối ổn định. Nếu khả năng tự điều chỉnh bị trục trặc, chúng ta có thể bị bệnh, thậm chí tử vong.

b. Phân tích đặc điểm cho thấy cơ thể người là một hệ mở, tự điều chỉnh.

– Cơ thể con người là một hệ thống mở vì không ngừng trao đổi vật chất và năng lượng với môi trường.

– Cơ thể người có khả năng tự điều chỉnh duy trì ổn định các thông số trong hệ thống không phụ thuộc vào sự thay đổi của môi trường. Sự duy trì ổn định môi trường nội môi trong cơ thể được gọi là sự cân bằng nội môi.

Ví dụ: Cơ thể con người có có các cơ chế duy trì thân nhiệt, pH, đường huyết, nồng độ các ion quan trọng,… ở mức tương đối ổn định. Nếu khả năng tự điều chỉnh bị trục trặc, chúng ta có thể bị bệnh, thậm chí tử vong.

c. Thế giới sống liên tục tiến hoá dựa trên cơ sở nào?

Tiến hỏa xảy dựa trên cơ sở:

– Quá trình truyền đạt thông tin di truyền (ADN) từ thế hệ tế bào này sang thế hệ tế bào khác một cách tương đối chính xác nhưng cũng luôn phát sinh những đột biến.

– Điều kiện môi trường sống khác nhau làm nhiệm vụ lựa chọn những thể đột biến có kiểu hình thích nghi nhất với môi trường.

4. Phân biệt các cấp độ tổ chức sống
Trả lời:

– Các cấp độ cơ bản của tổ chức sống bao gồm:

+ Tế bào ->  Cơ thể -> Quần thể -> Quần xã – Hệ sinh thái

– Tế bào là đơn vị tổ chức nhỏ nhất có đầy đủ các đặc điểm của sự sống.

+ Tế bào được tổ chức từ các bậc tổ chức nhỏ hơn: Các bào quan

– Cơ thể là cấp độ tổ chức sống được có các cấp bậc cấu trúc trung gian như mô, cơ quan, hệ cơ quan.

– Quần thể là tập hợp các cá thể (cơ thể sinh vật) cùng loài sống trong một khu vực địa lí nhất định và vào thời điểm nhất định.

– Quần xã là tập hợp các quần thể của nhiều loài khác nhau cùng tồn tại trong một khu vực địa lí ở cùng một thời điểm.

– Quần xã tương tác với nhau và với môi trường tạo nên cấp tổ chức hệ sinh thái.

5. Một con Robot cũng có khả năng di chuyển, tương tác với môi trường xung quanh, thậm chí trả lời các câu hỏi và đưa ra lời khuyên hữu ích cho các bác sĩ trong việc điều trị bệnh. Con Robot có đặc điểm nào giống và khác với vật sống.

Trả lời:

a. Giống nhau:

+ Đều có khả năng di chuyển

+ Đều có thể trả lời, phản ứng lại đối với các kích thích bên ngoài.

+ Có khả năng chuyển hoá các dạng năng lượng.

b. Khác nhau:

– Robot:

+ Do con người tạo ra, không có khả năng tự sinh sản ra các thế hệ sau

+ Không có khả năng lớn lên, phát triển theo thời gian

+ Các phản ứng của rôbốt là các chương trình, thuật toán được con người cài đặt sẵn.

– Vật sống:

+ Con người được cha mẹ sinh ra và có khả năng giao phối, sinh sản tạo ra các thế hệ sau

+ Các phản ứng của con người là bẩm sinh hoặc học được trong quá trình sinh trưởng và phát triển

+ Có khả năng lớn lên và phát triển theo thời gian

6. Tại sao nói “Nếu Mặt Trời không còn tồn tại thì Trái Đất sẽ bị hủy diệt”?

Trả lời:

Trong hệ sinh thái các sinh vật sống cần sử dụng và luân chuyển năng lượng để duy trì và thực hiện các hoạt động sống. Dòng năng lượng trong hệ sinh thái thực chất là năng lượng mặt trời được dẫn truyền vào hệ nhờ quá trình quang hợp của thực vật. Nếu không có mặt trời sinh vật không thể hoạt động và phát triển bình thường, có thể dẫn đến hiện tượng tuyệt diệt.

Vì vậy ta có thể nói “Nếu Mặt Trời không còn tồn tại thì Trái Đất sẽ bị hủy diệt”.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.